Bruintje Beer's Friese avonturen

In de wirwar van Bruintje Beer reeksen uit de jaren 30 en begin jaren 40 kun je helemaal verdwalen. Dat was al met de bekende handelsblad reeks waar we in voorgaande berichten al over hebben gezeverd. Nu de Corona crisis op zijn piek is moeten het toch even over echt belangrijke zaken hebben. De Friese reeksen van dit beertje. Het zijn leuke kleine boekjes en het zijn er veel meer dan de 24 delen van de andere reeks, want er staat maar een verhaaltje per boekje in. Ieder boekje heeft dus een eigen titel. Wel zo leuk. We hebben de Premie Leeuwarder Nieuwsblad reeks en de Premie Nieuwsblad van Friesland reeks. Die zijn al nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Soms is Bruintje opeens Bruin dan beleefd hij opeens weer Vroolijke avonturen. Zo vrolijk zijn ze vaak niet. Eerder wat vervreemdend en beangstigend door de verstilde plaatjes en de uitdrukkingsloosheid van Bruintje. Een beer toont geen emoties. Net als Engelsen natuurlijk, althans vroeger. De Friese boekjes hebben een fijn lichtbruin tot gelig kartonnen omslag. De ruggetjes zijn vaak versleten, de kaftjes los. Vele boekjes, ook in de online catalogi hebben geen omslag. Prachtig allemaal. We hebben inmiddels heel wat van die wrakken binnengeharkt, je moet wat ten tijde van crisis. De boekjes vullen een leegte. Na uitgebreide studie waarbij de ene reeks van d eandere werd gescheiden zaten we met nog enkele deeltjes die van beide Friese reeksen afweek doordat de kleiner waren, een grijs kartonnen omslag hadden en geen naamsvermelding van de uitgever op de voorkant. Ook geen Brambergen-, Batavus- of Draisma levertraan reclame op de achterkant. Helemaal niks. Gewoon grijs. Nog leuker is de afwijkende afbeelding op de voorkant. Hieronder volgende de bewijzen.

Reguliere reeks met opdruk uitgever en bruingeel kartonnen omslag

Achterkant reguliere uitgaven met reclame

De grijze crisis uitgave met grijze omslag en ander plaatje

Grijze achterkant crisis-uitgave zonder reclame

Update knipsels

We wisten nog niet wat we in huis hadden gehaald. Nu wel, een beetje. Maar liefst 4109 stroken van Bulletje en Boonestaak, Neerlands beste Platinatijdperkstrip en ze wisten ook wanneer ze moesten stoppen. Precies in 1937, het einde van het Platinatijdperk. Ieder knipsel is een juweel, we verliezen ons erin. Van iedere achtergrond druipt het socialisme. De arbeiders klaagden ook steen en been, toen ze het waagden, uit misplaatste bezuigigingsoverweging, de strip te stoppen in 1931. Aldus Willem Drees Sr die het voorwoord schreef van het boekje: In de ban van Bulletje en Bonestaak Kooiman & Stoovelaar 1977). Zijn zoontje (Drees Jr?) heeft direct een brief geschreven naar de krant. Want dat kon toch niet. De onderzoekers kwamen er inderdaad achter dat tussen 6 februari en 2 november 1931 Het Volk Bulletje en Boonestaakloos was. Een ernstig gemis. Ook kwamen ze er achter dat er heel veel verhalen nooit in boekvorm zijn verschenen. Daar heeft Boumaar later wat aa gedaan, gelukkig. Wij kijken nu ademloos naar al die stroken. Het is teveel. We zullen een glimp van onze ontdekkingen prijsgeven. Strook 1000 van 13 augustus 1925.

 

 

Strook 2000 van 22 december 1928

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

en het laatste plaatje van 17 november 1937 waarbij de makers een buiging maken naar het publiek:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En hier eindigt het verhaal van de avonturen, die Bulletje en Bonestaak op hun wereldreis beleefden. Wij hopen, dat onze lezers zich er niet al te erg bij verveeld hebben!.....

Waardepapier uit 1922 tot 1936

Wonderbaarlijke schatvondst gedaan. Een prachtige verzameling krantenknipsels met nagenoeg alle stroken van Bulletje en Boonestaak. Een van de weinige echt goede platinatijdperk strips van eigen bodem. Over de schrijver en de tekenaar is veel te melden, maar dat komt later. Nu zijn we vooral verbaasd dat deze knipsels het al die tijd hebben overleefd. Dat ze de dans zijn ontsprongen. Geen radicale opruimer die dacht, oud papier weg ermee. Of, in de koude winters die er toen nog waren, de fik er in. We bewonderen de persoon, waarschijnlijk postuum, die vanaf 18 augustus 1922, veertien jaar lang alle stroken netjes heeft uitgeknipt, ze ook niet heeft ingeplakt, maar los bewaard in mooie met een touwtje samengeknoopte bundeltjes. Ze liggen nu voor ons. We zijn even sprakeloos. Per ongeluk al de eerste twee bundeltjes los geknipt. In ons wilde enthousiasme om ze te tellen. Te kijken of er niets ontbreekt. Dat laatste geloven we niet. De bundeltjes zijn te gedisciplineerd geknipt en samengebonden. En, wat moest je anders, als kind in die jaren. Niet alleen bewondering voor de knipper, maar ook voor zijn nazaten en de heldere kringloopwinkelverkoper die ze op de markt heeft gezet. Nu moeten wij nog de verantwoordelijkheid op ons nemen de knipsels te bewaren via digitale weg. Een hele opgave, maar de wil is er en het besef. Nu nog al die knipsels gaan lezen, vooral de achterkant. 

Bijkantoor Den Haag

Nog steeds geheel Corona-proef blijven we dicht bij huis. Een onuitputtelijke bron natuurlijk, die oude boekjes. En er zijn maar weinig echte kenners. Van Sinterklaas kregen we deze drie prachtig ingebonden exemplaren van deeltje 2, 5 en 6. Met als onverwachte bonus, deel 6 van bijkantoor Den Haag. Van emotie trillend, is de foto onscherp. Trouwens uitgaven uit Groningen vertonen, alle 24 deeltjes, helemaal geen telefoonnummer. Dat was blijkbaar tot 1941 nog niet doorgedrongen. Wat ook heel fijn is, alleen al vanwege die bijkantoren is dat de inbinder, de kaftjes heeft meegebonden. Alles ook lekker ingekleurd tot aan het einde. Daar hadden kinderen toen nog de tijd voor. Misschien gaan wij in de kerstvakantie ook lekker met kleurtjes aan de slag. Kleur Bruintje maar bruin!

18 boekjes in 1938

Ondanks het ontbreken van jaartallen kun je er toch achterkomen wanneer de boekjes verschenen zijn. Je kunt de kranten uitpluizen en er een serieuze studie van maken zoals een van onze leden heeft gedaan. Of je wacht tot er iets voorbij komt zoals deze advertentie uit 1938. Er waren toen achttien boekjes verschenen. Deel 18 dateert in 1938. Gelukkig klopt onze lijst. En ja de stapel bevat precies achttien boekjes. en waarom ligt deel dertien bovenop en niet deel achttien?

Zonde om weg te gooien

Naar aanleiding van die dure Rupert's (link) tonen we hier even het contrast. Deze stapel, let wel alle 24 deeltjes, zelf gebonden boekjes. Geplakt, gerestaureerd, gekoesterd lag op de markt voor niets. Met de mededeling, zonde om weg te gooien. Wij hapten natuurlijk. Beschermd door het samenvoegen zien de meeste deeltjes er zelfs heel goed uit. En, ze bonden de omslagen soms mee. Soms ook niet, want die hadden ze dan nodig voor voorkant van de bundelingen. 

Rupert

Terwijl wij in Nederland voor een habbekrats een stapeltje wrakken kunnen aanschaffen, moet je daar in Engeland toch nog een aardig bedrag neertellen. Althans we moeten nog zien of iemand daar 1500 pond/2000 dollar  voor over heeft. Leuke achterkantjes trouwens en natuurlijk ook weer fijn ingekleurd.