Wilhelm Busch - Over de 61e(1916), 65e (1920) en 83e druk en de gruwelijke molenaarsdochter (1916).

We gaan verder. Helemaal kloppen onze aannames niet over eenzijdig drukken en zo. Zo blijken onze kaftloze exemplaren van Plisch und Plum en Herr und Frau Knopp uit 1900 en 1901 dubbelzijdig bedrukt. Zou het dan alleen om Max und Moritz gaan. Die werden immers ook gekleurd uitgegeven. Een geheel ander boek over de molenaarsdochter uit 1916 die op gruwelijke wijze drie rovers (ze hebben het verdiend) om het leven bracht, de een verpletterd, de tweede uit elkaar getrokken en de derde onthoofd, is ook eenzijdig bedrukt. Het exemplaar heeft trouwens een ontroerende opdracht van een broer aan zijn zus Gretchen. Ondanks de loopgraven waar hij waarschijnlijk weer naar toe moest, had hij dit prachtige en grappige boek voor haar gekocht als aandenken aan de Kriegweihnachten van 1916. Misschien was dit wel het laatste dat hij ooit heeft opgeschreven. Zo'n verhaal over een psychopatische moordenares was natuurlijk niets vergeleken de gruwelen uit de werkelijkheid. Om te lachen.

Over Krieg gesproken daar is nog iets anders over te melden maar dan die andere, de tweede. Dat de volgende keer, bij wijze van klifhanger.

 

 

Het vroege platinatijdperk in Europa (1865-tot1920)- Wilhelm Busch

Speurend in de krochten van internet en hier in onze rijk gevulde bibliotheek en een bezoekje aan de Efteling bracht ons naar de bebaarde "godfather" van het stripverhaal, wat klinkt strip toch altijd lullig, maar beeldverhaal is ook weer zo pretentieus en waarom vinden we dat toch zo leuk. Het zal iets met onze jeugd te maken hebben... O, ja die bebaarde is Wilhelm Busch, ook een goede schilder en zeer geliefd in zijn tijd en ver daarna. Zijn hit uit 1865 is natuurlijk Max und Moritz. Probeer daar maar eens eens een eerste druk van te vinden! Max und Moritz zal vanaf nu op internet overvleugeld worden door de Efteling attractie en dus vervuilde zoekresultaten opleveren. Tegenwoordig waarschijnlijk ondenkbaar dat je boekje 100 jaar lang voortdurend herdrukt wordt. We zijn al bezig met het opstellen van een chronologie, want in die boekjes ontbreekt menigmaal een jaartal. We zijn nog niet heel ver. De meest boekjes zijn voor ons niet interessant want te jong. Vanaf de 83e druk en verder terug wordt het interessant. We hebben nu een 65e druk, zonder jaartal maar eenzijdig bedrukt. De 83e druk is twee keer zo dun, want tweezijdig bedrukt. We hebben het over uitgeverij Braun & Schneider uit München. Nu de jaartallen... Erg moeilijk. we vinden een 61e druk die uit 1912 zou stammen. Dat dateert de 65e druk in 1916, uitgaande van een druk per jaar. Dat klopt niet helemaal want als de eerste druk uit 1865 is zou de 35e druk dateren rond 1900 en zouden we in 1912 pas de 47e druk hebben. Vermoedelijk waren er in het begin vele drukken per jaar en waaierde dit langzaam uit naar gemiddeld een druk per jaar. 

 

Wordt vervolgd

a la recherche du bruintje beer perdu

 

Het dagboek van Bruintje Beer (1939-1941)

Op jacht naar "time pieces"  (geen horloge) hengelden we een bijzondere serie oude schriftjes binnen met Bruintje Beer knipsels gedateerd tussen 16 januari 1939 en 5 november 1941, een nogal roerige tijd. Ook de strook van 10 mei 1940, midden in de vertelling van Bruintje Beer en de boschbrand, zit er tussen. Het zijn ontroerende schriftjes. Een beetje beschamend dat wij, zo'n tachtig jaar later er doorheen kunnen bladeren, dat we het voor een habbekrats hebben gekocht. We weten van wie ze waren (haar naam, adres en zelfs geboorte datum is bekend). Ze heeft oude schriftjes gebruikt. Waarschijnlijk zijn de saaie lesjes er uit gescheurd en is de rest van de bladzijde gebruikt om de vertellingen in te plakken. Ze had veel tijd en kleurpotloden. Vele plaatjes zijn ingekleurd. De datum is er met een sierlijk meisjeshandschrift bijgeschreven, vaak nog met meerde kleuren. De rust en aandacht straalt er vanaf, maar wij weten nu, als de schriftjes chronologisch doorlopen dat het oorlog wordt. Dan opeens in het derde schriftje na een vertelling van Bruintje Beer en Bullie Mops in een oude ruïne (13-9-1939 tot en met 4-10 1939) volgt een vertelsel van haar zelf van 31 october 1940. Ze schrijft over haar zelf in de 3e persoon, of heeft iemand anders (haar zus) dit opgeschreven? Op de volgende bladzijde gaat de tekst verder, maar lezen we opeens over haar kind die niet meer in de kinderstoel zit maar in haar wiegje slaapt. Dat zal dan toch haar pop moeten zijn. "Ringding, daat gaat de bel hoor je wel? Het is kwart over zes dus dat  zal pappa zijn. Nu brengt zus het eten binnen en gaan wij eten. We eten boerenkool met worst. Lekker hoor. Nu moet ik eten! Dag tot ziens!" 

Van zoiets worden we stil. Je krijgt opeens een inkijkje in een Amsterdamse huiskamer in het begin van de oorlog. Het gaat nog goed. Ze eten lekker. Maar verderop vraagt ze zich af hoe ver sprookjesland dan wel niet is. Daar verlangen velen naar, maar helemaal als het 1940 is. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 12: De nieuwe Robbedoes, eh Sjors.

De nieuwe Sjors is er, 14 juni 1969. Maar Sjors staat nog wel op de voorkant en is weer helemaal bij de tijd. De Sjors en Sjimmie van Jan Kruis hebben we altijd tot de beste gerekend. Ze zijn ook opeens zo herkenbaar Hollands en dat is ongekend in dit nieuwe Robbedoes geweld. Sjors en Sjimmie wisten zich hier prima staande te houden. En dan nog die extra verrassing binnenin. Nooit geweten wat dat was tot we een paar goed bewaarde Sjorsen op de kop wisten te tikken. Een microboekje. Ook al zo'n origineel idee. Een nieuwe Sjors als een Robbedoes met Wimpie, Trigië, Billie Turf en een zeer Hollandse Sjors en Sjimmie.

 

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 11: Doorspekt met Dupuis

En dan het laatste oude nummer (nog wel met Zip Nolan op de voorkant), nummer 23 van 7 juni 1969. Al meteen op de eerste pagina, loopt meneer Pijpers naar Steven Sterk te zoeken. Verderop staat er een kraan open (Lenny Kuhr kijkt er meewarig naar) waardoor de haaien en Ouwe Niek onder de bladzijden zwemmen. En aan het einde een apotheose van hetzelfde groen met een niet te weerstane serie Dupuis helden. We zijn eindelijk verlost van Scotty Clay en Zip Nolan! Robbedoes zij dank!

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 10: Niet meer tegen te houden

Nummer 22, 31 mei 1969. Een explosie op de voorkant van Wimpie. Die zal inderdaad weggevaagd worden. Nog meer Dupuis geweld tegen een felgroene achtergrond. Het is niet meer te stuiten. Bovendien komt de echte verrassing nog. Deze Sjors en Sjimmie hebben nog geen idee. Frans Piët kan muziek gaan maken. En bye bye Dikke en de Dunne! Ze zetten Archibald (van De Sliert) er gewoon over heen.

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 9: Versterking

In nummer 21, 24 mei 1969, is er al geen houden meer aan. Wat gebeurt hier vraag Joris Driepinter zich al af. Guust krijgt versterking in de wachtkamer van Johan en Pirrewiet (niet Pierlewiet) en Snoesje. Nog even een paar weken die vreselijk strips uitzitten en dan kan het losbarsten.

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 8: De Guustverschijning

En dan in nummer 20, nog een tamelijk lullig nummer, verschijnt de messias die het blad voor eens en voor altijd zal veranderen, en de oude Sjors van voor geheel in de vergetelheid doet geraken.

 

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 7: blauwe voetstappen

De Robbedoes metamorfose of Robbedoesering begint al in nummer 19. Wie zijn klassiekers kent, denkt: beter goed gejat dan slecht verzonnen. De voetstappen lopen door het hele nummer met als afsluiter ook heel Guustiaans een schoonmaakster, maar geen Brusselse schoonmaakster, maar een echte Hollandse.