Ploetje en Mopie

Het vervolg op Tripje. Op het net word je voortdurend bestookt met facsimilé uit begin jaren zeventig. Hier zien we het eigenlijke spul uit 1928 waarschijnlijk, maar het is een tweede druk er moet nog een eerdere zijn dus. Zonder achterkant en met nog flarden scharlaken rode rugteep. Voor de facsimilé heeft men dezelfde omslag gebruikt, maar dan zonder "uitgave van het Rotterdamsch Nieuwsblad". 

Het is een stuitend eenvoudig en ad hoc verzonnen verhaaltje. Zo worden ze niet meer gemaakt. Het toont een charmant soort naïviteit, die vermoedelijk de gehele Nederlandsche bevolking kenmerkte. Mensen die nog niets gewend waren, die slikten een dergelijk primitief kinderverhaaltje wel, gezien de populariteit (een 2e druk! en een vervolg op Tripje!). Ze zouden eens een kijkje moeten nemen aan de overkant van de oceaan. Daar waren ze Little Nemo gewend (en al weer ontwend) en de mooiste strip aller tijden " Gasoline Alley" was op zijn hoogtepunt. Het is ook niet voor niets dat Marten Toonder als jonge jongen zo onder de indruk was van de Amerikaanse strips uit de zondagbijlage die zijn vader van de grote vaart had meegebracht. Ondertussen moesten wij het met Tripje doen en dus met Ploetje en Mopie (waarvan we de naam telkens fout schrijven als Moppie. Mopie, wat een rare naam, maar ja, dat is Skeezix ook en Robbedoes, om van Oepoeti maar te zwijgen). Toch kwamen direct een jaar na Tripje onze Bulletje en Boonestaak, dat we toch wel kunnen beschouwen als de eerste echt goede Hollandse (Vlaamse) strip. Sorry Henk.

George Sprott

Een dominant kenmerk van de nostalgisten (Robert Crumb, Chris Ware en Seth) is dat ze proberen het bijna vergeten verleden te herscheppen. Daarbij maken ze het waarschijnlijk, althans zeker bij Ware en Seth door hun strakke stijl, mooier dan het waarschijnlijk was (link). Het geheugen speelt ons altijd parten. Het blijkt echter wel een goed middel tot het maken van prachtige kunstwerken. Zoals ook dit boek van Seth.

 

 

Adelens Spaziergang

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geen boekje maar wel deze link.

Herr und Frau Knopp

 

Julchen en haar oom en tante

 

Maler Klechsel

 

De vrome Helene

 

Twaalf leuke speldjes uit 1940 (om de bezetter te helpen): Max, Moritz, meester Böck en de weduwe Bolte

En na zo'n verhaal kunnen we u onze eerst bemachtigde wat krijtige en versleten exemplaren niet ontzeggen wetende dat beter bewaarde exemplaren die nog op het authentieke kartonnetje bevestigd zijn, onderweg zijn. Ja een verzameling om u tegen te zeggen. Vandaag de eerste vier uit Max und Moritz.

 

 

Kriegs Winter Hilfe 1939/1940

 De winterhulp kennen wij. Van luciferdoosjes en dergelijke. Ook hier werd daar in 1940 met argusogen naar gekeken. Ja zeg, hebben ze net ons land bezet en nou gaan ze liefdadig doen. Wat heeft dat met Wilhelm Busch te maken? Zult u zich afvragen. Die was immers al in 1908 overleden. Maar zijn werk leefde voort. Ook foute uitgevers hier zoals Westland brachten op slecht papier de vertaalde boekjes uit tot 1944 aan toe. Genoeg antisemitische grappen stonden er in, maar die moet je dan ook zien naast het lachten om alle ietwat afwijkende mensen, zoals ijdeltuiten, verwende prinsesjes, kwajongens, gulzigaards (Schreckhals), etc. erug naar de winterhulp. Wat blijkt in 1940 kon je hele leuke speldjes krijgen van vele Buschiaanse karakters zoals Max en Moritz natuurlijk, maar ook hun opponenten zoals Meester Böck, de weduwe Bolte. Het zijn maar liefst 12 speldjes, de hele rits van boekjes komt langs zoals Herr und Frau Knopp, de vrome Helena, Julchen en haar tante en oom (Nolte) en ook nog de kunstschilder Klechsel. Alleen Adele (met haar spaziergang) konden we niet terugvinden in een boekje. Zo zie je maar weer wat een onlogische verbanden er bestaan. Wilhelm Busch, wat zou die van deze Kriegs Winterhilfe gedacht hebben?

 

 

Wilhelm Busch - Over de 61e(1916), 65e (1920) en 83e druk en de gruwelijke molenaarsdochter (1916).

We gaan verder. Helemaal kloppen onze aannames niet over eenzijdig drukken en zo. Zo blijken onze kaftloze exemplaren van Plisch und Plum en Herr und Frau Knopp uit 1900 en 1901 dubbelzijdig bedrukt. Zou het dan alleen om Max und Moritz gaan. Die werden immers ook gekleurd uitgegeven. Een geheel ander boek over de molenaarsdochter uit 1916 die op gruwelijke wijze drie rovers (ze hebben het verdiend) om het leven bracht, de een verpletterd, de tweede uit elkaar getrokken en de derde onthoofd, is ook eenzijdig bedrukt. Het exemplaar heeft trouwens een ontroerende opdracht van een broer aan zijn zus Gretchen. Ondanks de loopgraven waar hij waarschijnlijk weer naar toe moest, had hij dit prachtige en grappige boek voor haar gekocht als aandenken aan de Kriegweihnachten van 1916. Misschien was dit wel het laatste dat hij ooit heeft opgeschreven. Zo'n verhaal over een psychopatische moordenares was natuurlijk niets vergeleken de gruwelen uit de werkelijkheid. Om te lachen.

Over Krieg gesproken daar is nog iets anders over te melden maar dan die andere, de tweede. Dat de volgende keer, bij wijze van klifhanger.

 

 

Het vroege platinatijdperk in Europa (1865-tot1920)- Wilhelm Busch

Speurend in de krochten van internet en hier in onze rijk gevulde bibliotheek en een bezoekje aan de Efteling bracht ons naar de bebaarde "godfather" van het stripverhaal, wat klinkt strip toch altijd lullig, maar beeldverhaal is ook weer zo pretentieus en waarom vinden we dat toch zo leuk. Het zal iets met onze jeugd te maken hebben... O, ja die bebaarde is Wilhelm Busch, ook een goede schilder en zeer geliefd in zijn tijd en ver daarna. Zijn hit uit 1865 is natuurlijk Max und Moritz. Probeer daar maar eens eens een eerste druk van te vinden! Max und Moritz zal vanaf nu op internet overvleugeld worden door de Efteling attractie en dus vervuilde zoekresultaten opleveren. Tegenwoordig waarschijnlijk ondenkbaar dat je boekje 100 jaar lang voortdurend herdrukt wordt. We zijn al bezig met het opstellen van een chronologie, want in die boekjes ontbreekt menigmaal een jaartal. We zijn nog niet heel ver. De meest boekjes zijn voor ons niet interessant want te jong. Vanaf de 83e druk en verder terug wordt het interessant. We hebben nu een 65e druk, zonder jaartal maar eenzijdig bedrukt. De 83e druk is twee keer zo dun, want tweezijdig bedrukt. We hebben het over uitgeverij Braun & Schneider uit München. Nu de jaartallen... Erg moeilijk. we vinden een 61e druk die uit 1912 zou stammen. Dat dateert de 65e druk in 1916, uitgaande van een druk per jaar. Dat klopt niet helemaal want als de eerste druk uit 1865 is zou de 35e druk dateren rond 1900 en zouden we in 1912 pas de 47e druk hebben. Vermoedelijk waren er in het begin vele drukken per jaar en waaierde dit langzaam uit naar gemiddeld een druk per jaar. 

 

Wordt vervolgd

a la recherche du bruintje beer perdu

 

Het dagboek van Bruintje Beer (1939-1941)

Op jacht naar "time pieces"  (geen horloge) hengelden we een bijzondere serie oude schriftjes binnen met Bruintje Beer knipsels gedateerd tussen 16 januari 1939 en 5 november 1941, een nogal roerige tijd. Ook de strook van 10 mei 1940, midden in de vertelling van Bruintje Beer en de boschbrand, zit er tussen. Het zijn ontroerende schriftjes. Een beetje beschamend dat wij, zo'n tachtig jaar later er doorheen kunnen bladeren, dat we het voor een habbekrats hebben gekocht. We weten van wie ze waren (haar naam, adres en zelfs geboorte datum is bekend). Ze heeft oude schriftjes gebruikt. Waarschijnlijk zijn de saaie lesjes er uit gescheurd en is de rest van de bladzijde gebruikt om de vertellingen in te plakken. Ze had veel tijd en kleurpotloden. Vele plaatjes zijn ingekleurd. De datum is er met een sierlijk meisjeshandschrift bijgeschreven, vaak nog met meerde kleuren. De rust en aandacht straalt er vanaf, maar wij weten nu, als de schriftjes chronologisch doorlopen dat het oorlog wordt. Dan opeens in het derde schriftje na een vertelling van Bruintje Beer en Bullie Mops in een oude ruïne (13-9-1939 tot en met 4-10 1939) volgt een vertelsel van haar zelf van 31 october 1940. Ze schrijft over haar zelf in de 3e persoon, of heeft iemand anders (haar zus) dit opgeschreven? Op de volgende bladzijde gaat de tekst verder, maar lezen we opeens over haar kind die niet meer in de kinderstoel zit maar in haar wiegje slaapt. Dat zal dan toch haar pop moeten zijn. "Ringding, daat gaat de bel hoor je wel? Het is kwart over zes dus dat  zal pappa zijn. Nu brengt zus het eten binnen en gaan wij eten. We eten boerenkool met worst. Lekker hoor. Nu moet ik eten! Dag tot ziens!" 

Van zoiets worden we stil. Je krijgt opeens een inkijkje in een Amsterdamse huiskamer in het begin van de oorlog. Het gaat nog goed. Ze eten lekker. Maar verderop vraagt ze zich af hoe ver sprookjesland dan wel niet is. Daar verlangen velen naar, maar helemaal als het 1940 is. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Sjors verandert in Robbedoes (1969)- Aflevering 12: De nieuwe Robbedoes, eh Sjors.

De nieuwe Sjors is er, 14 juni 1969. Maar Sjors staat nog wel op de voorkant en is weer helemaal bij de tijd. De Sjors en Sjimmie van Jan Kruis hebben we altijd tot de beste gerekend. Ze zijn ook opeens zo herkenbaar Hollands en dat is ongekend in dit nieuwe Robbedoes geweld. Sjors en Sjimmie wisten zich hier prima staande te houden. En dan nog die extra verrassing binnenin. Nooit geweten wat dat was tot we een paar goed bewaarde Sjorsen op de kop wisten te tikken. Een microboekje. Ook al zo'n origineel idee. Een nieuwe Sjors als een Robbedoes met Wimpie, Trigië, Billie Turf en een zeer Hollandse Sjors en Sjimmie.